Rak szyjki macicy rozwija się powoli i w 95% przypadków poprzedza go przewlekłe zakażenie wirusem HPV. Problem pojawia się, gdy układ odpornościowy nie wyeliminuje wirusów wysokiego ryzyka, takich jak HPV 16 i 18. To właśnie tzw. „okno możliwości” dla pacjentek i lekarzy – regularne badania pozwalają wykryć zmiany przedrakowe, które są w pełni wyleczalne.
Nowoczesne testy zamiast tradycyjnej cytologii
Dziś coraz częściej stosuje się Test HPV HR, który wykrywa wirusa wysokiego ryzyka bezpośrednio w próbce. Badanie to jest wykonywane raz na 5 lat i jest darmowe w ramach NFZ dla kobiet w wieku 25–64 lat. Jeśli test wskaże obecność wirusa, laboratorium od razu wykona dodatkową cytologię płynną, bez konieczności kolejnej wizyty w gabinecie.
Tradycyjna cytologia nadal jest stosowana co 3 lata, ale wykrywa zmiany dopiero w komórkach, a nie sam wirus, dlatego Test HPV HR jest bardziej precyzyjny i skuteczny.
Szczepienia – profilaktyka u źródła
Szczepienia przeciw HPV chronią przed zakażeniem wirusem, który wywołuje raka szyjki macicy. W Polsce darmowe szczepienia obejmują dziewczęta i chłopców w wieku 9–14 lat. Szczepienie chłopców nie tylko chroni ich przed niektórymi nowotworami, ale też zmniejsza ryzyko przenoszenia wirusa na partnerki.
Regularne badania i czujność
Nawet zaszczepione kobiety powinny regularnie wykonywać badania przesiewowe. Rak szyjki macicy na wczesnym etapie nie daje charakterystycznych objawów, ale warto zwrócić uwagę na:
-
krwawienia po stosunku lub między miesiączkami,
-
nietypowe, obfite upławy,
-
utrzymujący się ból w podbrzuszu.
Na wczesnym etapie choroba jest wyleczalna w 99% przypadków. Europejski Tydzień Profilaktyki to doskonała okazja, aby sprawdzić datę ostatnich badań i umówić się na test HPV HR – badanie, które zajmuje chwilę, a daje spokój nawet na pięć lat.
