Środa Popielcowa zamyka okres karnawału i rozpoczyna czterdziestodniowy Wielki Post – czas przygotowania do Świąt Wielkanocnych. Tydzień wcześniej obchodzony był tłusty czwartek, a wczoraj – 17 lutego – ostatki, czyli symboliczne zakończenie czasu zabaw i spotkań towarzyskich.
W Środę Popielcową w kościołach odbywa się obrzęd posypania głów popiołem. Podczas liturgii kapłan wypowiada słowa: „Z prochu powstałeś i w proch się obrócisz” albo „Nawracajcie się i wierzcie w Ewangelię”. Obrzęd ten ma przypominać o przemijaniu oraz potrzebie refleksji i duchowej przemiany.
Wiernych obowiązuje dziś post ścisły, co oznacza ograniczenie liczby posiłków oraz wstrzemięźliwość od pokarmów mięsnych. Wielki Post potrwa do Triduum Paschalnego.
